NCERT Solutions Class 7 Sanskrit (Ruchira) Chapter 8 त्रिवर्णः ध्वजः


NCERT Solutions Class 7 Sanskrit (Ruchira)

The NCERT Solutions in Sanskrit Language for Class 7 Sanskrit (Ruchira) Chapter – 8 त्रिवर्णः ध्वजः has been provided here to help the students in solving the questions from this exercise.

अष्टमः पाठः – (त्रिवर्णः ध्वजः)

अभ्यासः

1. शुद्ध कथनस्य समक्षम् ‘आम्’ अशुद्ध कथनस्य समक्षं ‘न’ इति लिखत-

(क) अस्माकं राष्ट्रस्य ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति।
(ख) ध्वजे हरितवर्णः शान्तेः प्रतीकः अस्ति।
(ग) ध्वजे केशरवर्णः शक्त्याः सूचकः अस्ति।
(घ) चक्रे त्रिंशत् अराः सन्ति
(ङ) चक्रं प्रगतेः द्योतकम्।

उत्तर : –

(क) अस्माकं राष्ट्रस्य ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति। आम्
(ख) ध्वजे हरितवर्णः शान्तेः प्रतीकः अस्ति। न
(ग) ध्वजे केशरवर्णः शक्त्याः सूचकः अस्ति। आम्
(घ) चक्रे त्रिंशत् अराः सन्ति न
(ङ) चक्रं प्रगतेः द्योतकम्। आम्

2. अधोलिखितेषु पदेषु प्रयुक्तां विभक्तिं वचनं च लिखत-

पदानि विभक्तिः वचनम्
यथा-  त्रयाणाम् षष्ठी बहुवचनम्
समृद्धेः
______ ______
वर्णानाम्
______ ______
उत्साहस्य
______ ______
नागरिकैः
______ ______
सात्त्विकतायाः
______ ______
प्राणानाम्
______ ______
सभायाम्
______ ______
उत्तर : –

पदानि

विभक्ति:

वचनम्‌

यथा- त्रयाणाम्‌

षष्ठी

बहुवचनम्‌

समृद्धे:

षष्ठी

एकवचनम्

वर्णानाम्‌

षष्ठी

बहुवचनम्‌

उत्साहस्य

षष्ठी

एकवचनम्

नागरिकै:

तृतीया

बहुवचनम्‌

सातित्त्वकतायाः

षष्ठी

एकवचनम्‌

प्राणानाम्‌

षष्ठी

बहुवचनम्‌

सभायाम् सप्तमी एकवचनम्

3. एकपदेन उत्तरत-
(क) अस्माकं ध्वजे कति वर्णाः सन्ति?

उत्तर : – अस्माकं ध्वजे त्रयः वर्णाः सन्ति।

(ख) त्रिवर्णे ध्वजे शक्त्याः सूचकः कः वर्णः?
उत्तर : – त्रिवर्णे ध्वजे शक्त्याः सूचकः केशर वर्णः।

(ग) अशोकचक्रं कस्य द्योतकम् अस्ति?
उत्तर : – अशोकचक्रं प्रगतेः न्यायस्य च द्योतकम् अस्ति।

(घ) त्रिवर्णः ध्वजः कस्य प्रतीकः?
उत्तर : – त्रिवर्णः ध्वजः स्वाधीनतयाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः।

4. एकवाक्येन उत्तरत-

(क) अस्माकं ध्वजस्य श्वेतवर्णः कस्य सूचकः अस्ति?
उत्तर : – अस्माकं ध्वजस्य श्वेतवर्णः शान्तेः सूचकः अस्ति ।

(ख) अशोकस्तम्भः कुत्र अस्ति?
उत्तर : – अशोक स्तम्भः सारनाथे अस्ति।

(ग) त्रिवर्णध्वजस्य उत्तोलनं कदा भवति?
उत्तर : – त्रिवर्णध्वजस्य उत्तोलनं स्वतंत्रतादिवसे गणतंत्रदिवसे च भवति।

(घ) अशोकचक्रे कति अराः सन्ति?
उत्तर : – अशोकचक्रे चतुर्विशतिः अराः सन्ति।

5. अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानि आधृत्य प्रश्ननिर्माणं कुरुत-

(क) अस्माकं त्रिवर्णध्वजः विश्वविजयी भवेत्।
उत्तर : – अस्माकं कः विश्वविजयी भवेत् ?

(ख) स्वधर्मात् प्रमादं वयं न कुर्याम।
उत्तर : – स्वधर्मात् कम् । किम् वयं न कुर्याम?

(ग) एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां सबुद्धेः सत्फलम्।
उत्तर : – एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां कस्याः सत्फलम्?

(घ) शत्रूणां समक्ष विजयः सुनिश्चितः भवेत्।
उत्तर : – केषाम् समक्षं विजयः सुनिश्चितः भवेत् ?

6. उदाहरणानुसारं समुचितैः पदैः रिक्तस्थानानि पूरयत-
(क) अस्माकं त्रिवर्णध्वजः विश्वविजयी भवेत्।

(ख) स्वधर्मात् प्रमादं वयं च कुर्याम।
(ग) एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां सद्बुद्धेः सत्फलम्।
(घ) शत्रूणां समक्षं विजयः सुनिश्चितः भवेत्।

उत्तर : –
(क) अस्माकं कः विश्वविजयी भवेत्?

(ख) स्वधर्मात् किम् वयं न कुर्याम?
(ग) एतत् सर्वम् अस्माकं नेतृणां कैः सत्फलम्?
(घ) कस्य समक्षं विजयः सुनिश्चितः भवेत्?

7. समुचितमेलनं कृत्वा लिखत।

‘क’  ‘ख’
केशरवर्णः  प्रगते: न्यायस्य च प्रवर्तकम्।
हरितवर्णः  22 जुलाई 1947 तमे वर्षे जातम्।
अशोकचक्रम्  शौर्यस्य त्यागस्य च सूचकः।
त्रिवर्णः ध्वजः  सुषमायाः उर्वरतायाः च सूचकः।
त्रिवर्णध्वजस्य स्वीकरणं  स्वाधीनतायाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः।

उत्तर : –

‘क’  ‘ख’
केशरवर्णः  शौर्यस्य त्यागस्य च सूचकः।
हरितवर्णः  सुषमायाः उर्वरतायाः च सूचकः।
अशोकचक्रम्  प्रगते: न्यायस्य च प्रवर्तकम्।
त्रिवर्णः ध्वजः  स्वाधीनतायाः राष्ट्रगौरवस्य च प्रतीकः।
त्रिवर्णध्वजस्य स्वीकरणं  22 जुलाई 1947 तमे वर्षे जातम्।

NCERT Class 7th Solution 
NCERT Solutions Class 7 English
NCERT Solutions Class 7 Hindi
NCERT Solutions Class 7 Mathematics 
NCERT Solutions Class 7 Sanskrit
NCERT Solutions Class 7 Science
NCERT Solutions Class 7 Social Science

 


Comments

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *